Do czego służy tekst alternatywny
Tekst alternatywny, często nazywany tekstem alt, jest krótkim odpowiednikiem treści lub funkcji obrazu. Może zostać odczytany przez czytnik ekranu, z którego korzystają między innymi osoby niewidome. Bywa też widoczny, gdy obraz nie może się załadować. Jego zadaniem nie jest opowiedzenie wszystkiego, co znajduje się na zdjęciu, lecz przekazanie tego, co odbiorca powinien z niego wynieść w danym miejscu strony.
Ten sam obraz może wymagać różnych opisów zależnie od kontekstu. Zdjęcie wejścia do lokalu na stronie „Kontakt” może pomóc odwiedzającemu rozpoznać budynek. Na stronie poświęconej projektowi elewacji ważniejsze mogą być materiały i wygląd fasady. Zanim napiszesz tekst alt, zapytaj: jaka informacja zniknęłaby z tej strony, gdyby obraz był niedostępny?
Które obrazy opisywać, a które pominąć
Opisuj obrazy, które wnoszą informację niewyrażoną wystarczająco w otaczającym tekście. W katalogu może to być zdjęcie pokazujące cechę produktu, na blogu – fotografia dokumentująca etap pracy, a na stronie firmy – zdjęcie ułatwiające znalezienie wejścia. Jeśli pod zdjęciem jest podpis, tekst alt nie powinien go bez potrzeby powtarzać. Może przekazać inną przydatną cechę obrazu albo pozostać pusty, jeśli podpis zawiera już wszystko, co istotne.
Obrazy wyłącznie dekoracyjne, takie jak ozdobny wzór obok nagłówka lub fotografia dodana tylko dla nastroju, zwykle nie potrzebują opisu. W ich przypadku stosuje się pusty tekst alternatywny, zapisywany w kodzie jako alt="". To nie to samo co pominięcie atrybutu alt: pusty tekst sygnalizuje, że obraz można pominąć. W edytorze strony sprawdź, czy pozwala oznaczyć obraz jako dekoracyjny; nie zakładaj, że samo niewypełnienie pola da taki efekt.
Osobnym przypadkiem jest obraz będący przyciskiem lub linkiem. Jego tekst alternatywny powinien mówić, co zrobi kliknięcie, a nie tylko opisywać wygląd. Dla ikony lupy otwierającej wyszukiwanie odpowiednie będzie na przykład „Szukaj w witrynie”. Jeżeli link zawiera również widoczny tekst „Szukaj”, ikona może być dekoracyjna, aby czytnik ekranu nie powtarzał tej samej informacji.
Jak napisać zwięzły i użyteczny opis
Zacznij od najważniejszej informacji i używaj zwykłego języka. Dla zdjęcia pokazującego dojście do siedziby firmy bardziej pomocne będzie „Wejście do biura od strony dziedzińca, obok niebieskiej bramy” niż „Zdjęcie budynku”. Nie trzeba dodawać słów „obraz przedstawia”, jeśli niczego nie wyjaśniają. Nazwy własne podawaj wtedy, gdy pomagają rozpoznać osobę, miejsce lub przedmiot i masz pewność, że są poprawne.
Unikaj zarówno ogólników, takich jak „ładne zdjęcie”, jak i długich list drobnych szczegółów. Kolor wspomnij wtedy, gdy ma znaczenie dla treści, na przykład odróżnia wariant produktu. Nie dopisuj fraz tylko po to, by pojawiły się słowa kluczowe. Tekst alt ma przede wszystkim pomagać odbiorcy zrozumieć stronę, a nie zastępować podpis, opis produktu czy akapit artykułu.
Przy zdjęciach produktowych uwzględnij to, co odróżnia dany widok. Jeśli nazwa produktu znajduje się już tuż obok, alt może brzmieć „Widok plecaka z boku, z kieszenią na butelkę” zamiast powielać pełną nazwę. Gdy kolejne fotografie pokazują różne detale, opisz każdy istotny detal osobno. Identyczne teksty alt przy wszystkich zdjęciach mogą utrudnić zrozumienie, po co umieszczono ich kilka.
Co zrobić z wykresami i obrazami zawierającymi tekst
Wykres, schemat lub infografika mogą zawierać więcej informacji, niż da się wygodnie przekazać w krótkim tekście alt. W takim przypadku alt powinien wskazać główny sens obrazu, a pełniejsze wyjaśnienie warto umieścić w zwykłym tekście obok. Jeśli wykres pokazuje porównanie kilku możliwości, opisz w treści strony najważniejsze różnice. Dzięki temu informacja pozostanie dostępna także dla osób, które nie widzą obrazu lub mają trudność z odczytaniem drobnych oznaczeń.
Nie umieszczaj ważnych informacji wyłącznie na grafice, jeśli możesz przedstawić je jako tekst strony. Dotyczy to zwłaszcza godzin otwarcia, cen, instrukcji czy danych kontaktowych. Gdy obraz z tekstem jest potrzebny, zadbaj o tekstowy odpowiednik jego istotnej treści; samo wpisanie „plakat informacyjny” nie wystarczy.
Prosty przegląd przed publikacją
Przejdź po stronie obraz po obrazie i zadaj trzy pytania: czy obraz przekazuje informację, czy uruchamia działanie oraz czy jego sens jest już dostępny w tekście obok? Na tej podstawie napisz alt, oznacz dekorację pustym tekstem albo popraw podpis i treść strony. Szczególnie sprawdź obrazy dodawane przez szablon witryny, takie jak ikony i duże zdjęcia w nagłówkach – łatwo o nich zapomnieć.
Na koniec spróbuj przeczytać stronę bez oglądania obrazów, zastępując każdy jego tekstem alternatywnym. Jeśli opis nic nie wnosi, jest niejasny albo powtarza sąsiedni tekst, popraw go. Warto wrócić do tych opisów również po zmianie zdjęć lub treści strony: dobry alt wynika z aktualnego kontekstu, a nie z raz przyjętego szablonu.
